A   A   A
Gweithdai Ceudyllau Llechi Llechwedd Slate Caverns Workshops

Yn fwrlwm o weithgarwch diwydiannol helaeth yn hanesyddol, mae Blaenau Ffestiniog yn parhau i adael etifeddiaeth sylweddol o chwareli a thomennydd llechi. Tra gellir ei ystyried yn ymyrraeth ar dirwedd fynyddig heddychlon, mae bywyd gwyllt yn darparu cyfleoedd diddorol i arsylwi.

 Mae ceudyllau Llechi Llechwedd yn rhan o chwarel lechi byw, sy’n dal i’w gael ei gweithio hyd heddiw. Dechreuodd Greaves Welsh Slate Co Ltd echdynnu'r llechi yn gynnar ym 1836 gan gymryd deunydd crai o waddodiad Ordofigaidd cyfoethog a osodwyd tua 500 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Mae'n atyniad poblogaidd i ymwelwyr, gyda dwy daith unigryw ar gael i fynd yn ddwfn o dan y ddaear i archwilio byd y chwarelwr Fictoraidd. Mae'r tymheredd amgylchynol o dan y ddaear yn 54F sydd yn gwneud y ceudyllau’n ddelfrydol ar gyfer diwrnod allan i'r teulu, boed law neu hindda. Maes parcio am ddim ar gael.

 Mae Llechwedd yn cynnig cyfle gwych i weld prosesau cytrefu. Y mwyaf trawiadol yw'r defnydd o'r chwareli gan y Frân Goesgoch. Mae'r adar wedi bod yn bridio yma ers dros ddeng mlynedd ac maent yn yr ardal yn rheolaidd. Maent hyd yn oed yn nythu oddi mewn i'r ceudyllau, a dyna pam y gelwir un ohonynt "Ceudwll y Frân Goesgoch". Rhwng Ebrill a Gorffennaf, gosodir camerâu i roi cip olwg o'r radd flaenaf o’r Frân Goesgoch yn nythu. Gwelir adar arall yno gan gynnwys Corhedydd y Waun, Cudyll Coch, y Gigfran, Bwncath yn nythu, ac yn achlysurol, y Barcud.

Os dringwch i fyny o’r efail at yr olygfa’n, mae adfeilion y barics i’w gweld.  Mae cytrefu gan lystyfiant yn broses araf iawn, ond fe’i gwelir ym mhob man, gan ddechrau gyda chennau a mwsoglau, ac yn y pen draw mae'r cynefin yn darparu cartref ar gyfer rhywogaethau coediog fel y Fedwen Lwyd. Yn eironig, y dyfodiad cyntaf oedd y Rhododendron ymledol a hynod niweidiol. Mae ei blodau deniadol yn rhoi camargraff o effeithiau annerbyniol y planhigyn yng nghynefinoedd mwy naturiol Gogledd Cymru.

Adran Economi a Chymuned, Cyngor Gwynedd, Caernarfon LL55 1SH | Hawlfraint © Cyngor Gwynedd 2017 | Telerau ac Amodau | Preifatrwydd  | twristiaeth@gwynedd.llyw.cymru | 01286 679686
GwyneddConwy